๑๐๐ ปีศาสตราจารย์ชิน อยู่ดี – ชีวิตการทำงาน ศาสตราจารย์ชิน อยู่ดี

ชีวิตการทำงาน

รับราชการครู

ในช่วงเวลาที่จบการศึกษาชั้นมะยมแล้วก็ไปสมัครเข้าเรียนนักเรียนนายเรือ และนักเรียนนายร้อยตำรวจ แต่สอบเข้าไม่ได้ สมัยนั้นการหางานทำยากลำบากมากจึงทำงานกรรมกรและเป็นครูโรงเรียนราษฏร์ในกรุงเทพฯ

พ.ศ. 2457              เข้ารับราชการเป็นครูที่โรงเรียนสวนกุหลาบ แต่ยังไม่ได้สอนเพียงแต่ช่วยงานในห้อง อาจารย์ใหญ่ (พระปวโรฬาร (ป่อ เชิดชื่อ)) เมื่อไม่มีครูสอนในชั้นมัธยมปีที่ 6 อาจารย์ใหญ่จึงมีคำสั่งให้ไปสอนแทน

พ.ศ. 2476-2480   ครูโรงเรียนมัธยมวัดเทพศิรินทร์สอนภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ช่วยสอนวิชาฝีมือและพลศึกษาระหว่างที่ครูประจำวิชานั้นๆลาหยุดราชการ

พ.ศ.2481               ดำรงตำแหน่งผู้รังตำแหน่งครูใหญ่ตรี โรงเรียนประจำจังหวัดระยอง “ระยองมิตรอุปถัมภ์” ในระยะเวลานั้นมี หลวงอรรถสิทธิสุนทร (ผวน ทองสยาม)  เป็นผู้ว่าราชการจังหวัด นายเกรียง กีรติกร (เอี่ยมสกุล)  เป็นศึกษาธิการจังหวัด

พ.ศ. 2485              ย้ายไปเป็ฯครูตรีที่โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย จังหวัด พระนครศรีอยุธยาสอนวิชาภาษาอังกฤษ และประวัติศาสตร์ และอีก 4 ปี ต่อมาได้ดำรง ตำแหน่งผู้ช่วยครูใหญ่โท ระหว่างนั้นมีนายเชื้อ สาริมาน เป็นครูใหญ่โท

กรมศิลปากร

พ.ศ. 2490              โอนมารับราชการตำแหน่งหัวหน้าแผนกสารกรรณ สำนักงานเลขานุการกรม กรมศิลปากร ครั้งนั้นพระยาอนุมานราชธนเป็นอธิบดี นายกฤษณ์ อินทโกศัย เป็นเลขานุการกรม

พ.ศ. 2494              ย้ายไปอยู่กองโบราณคดี ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกพิพิธภ้ณฑ์ พระนคร หัวหน้าแผนกวิชาการ หัวหน้ากองโบราณคดี ภัณฑารักษ์เอก ภ้ณฑารักษ์พิเศษ ตามลำดับ ระหว่างนั้นผู้บังคับบัญชาในกองโบราณคดี คือ หลวงบริบาลบุรีภัณฑ์ ภัณฑารักษ์พิเศษ และหัวหน้ากองคนแรก นายมานิต วัลลิโภดม หัวหน้ากองคนที่ 2 และ ภัณธฑารักษ์พิเศษคนที่ 2

พ.ศ. 2516              ออกจากราชการเพื่อรับบำนาญ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2516  ถึง วันที่ 1 ธันวาคม 2519 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้เชี่ยวชาญโบราณคดีกองโบราณคดี กรมศิลปากร รวมทั้งได้รับแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์พิเศษ มหาวิทยาลัยศิลปากร และผู้เชี่ยวชาญโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร รวมเวลาที่รับราชการอยู่ ในกรมศิลปากรประมาณ 29 ปี คณะอาจารย์จะเลือกถามวิชาใดก็ได้สอบได้ครบแล้วจะมีการอบรมอีก 1 วัน

พ.ศ. 2491              ได้รับปริญญาธรรมศาสตร์บัณฑิตจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และการเมือง

พ.ศ. 2496-97        ได้รับทุนรัฐบาลและทถนขององค์การศึกษาฯ สหประชาชาติไปศึกษาและฝึกอบรมวิชาโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ และการขุดค้น ณ ประเทศอินเดีย-ดูงานการสงวนรักษาสมบัติทางวัฒนธรรม ณ ประเทศกัมพูชา เวียดนาม อินเดีย ฝรั่งเศส อังกฤษ เบลเยี่ยม และเนเธอร์แลนด์

พ.ศ. 2498              ได้รับเลือกให้เป็นภาคีของสมาคมโบราณชีววิทยา และประเทศอินเดีย

ประสบการณ์ และงานที่ปฏิบัติระหว่างที่รับราชการกองโบราณคดี

  • งานดูแลพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร (พ.ศ. 2495-2499)
  • สำรวจทางด้านโบราณคดีในภาคต่างๆ และควบคุมดูแลการบูรณะโบราณสถานที่จังหวัดสุโขทัย นครเมืองเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เมืองกำแพงเพชร (พ.ศ. 2494-2512) ปราสาทหินพนมรุ้ง, ควบคุมการบูรณะโบราณสถานในเกาะเมืองและบริเวณใกล้เคียงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา  เมื่อ พ.ศ. 2495-2504 กับดูแลการบูรณะปราสาทหินพนมรุ้ง อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ พ.ศ. 2517-2518
  • เป็นหัวหน้าฝ่ายไทยของคณะสำรวจด่อนประวัติศาสตร์ไทย-เดนมาร์ก และขุดค้นในท้องที่จังหวัดกาญจนบุรี ระหว่าง พ.ศ. 2503-2505  ผลทำให้ทราบว่ามีคนก่อนประวัติศาสตร์ แต่สมัยหินเก่า สมัยหินกลาง สมัยหินใหม่และยุคโลหะอยุ่ที่นังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดราชบุรี ซึ่งปรากฏอยู่ในรายงานการสำรวจ 4 เล่ม ซึ่งทางเดนมาร์กจัดพิมพ์ขึ้น
  • ร่วมสำรวจไทยเชื้อสายชอง ในท้องที่อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี กับนายยอซคองโดมินาส ชาวฝรั่งเศส ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถาบันการศึกษา ชั้นสูงในวิชาสังคมศาสตร์ และผู้อำนวยการศูนย์เอกสาร และวิจัย เรื่องเอเชียอาคเนย์ประเทศฝรั่งเศส
  • เมื่อ พ.ศ. 2505 ร่วมสำรวจรัฒนธรรมภาคใต้กับคณะสำรวจมหาวิทยาลัยเคมบริจ์ ประเทศอังกฤษ อันประกอบด้วยนาย Charles Morris นาย Tim Chappel และ นาย Stewart Wavell ได้รวบรวมผลการสำรวจบางส่วนและพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ The Naga King’s Daughter เมื่อ พ.ศ. 2507 เป็นหนังสือที่เขียนทำนองสารนิยาย
  • ร่วมสำรวจและขุดค้นแหล่างโบราณคดีหินใหญ่ (Megalithic site) และแหล่งโบราณยุคเหล็กที่จักก์แลนด์ ประเทศเดนมาร์ก นับเป็ฯคนไทยคนแรกที่ขุดค้นที่ประเทศเดนมาร์ก

ความสนใจในงานโบราณคดี

ศาสตราจารย์ชิน อยู่ดี ให้เหตุผลว่า

งานโบราณคดีมีความสำคัญไม่แพ้งานอื่น เพราะงานโบราณคดีช่วยเปิดเผยเรื่องของคนในอดคต ที่ไม่มีผู้บันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร โดยอาศัยตคามจากสิ่งโบราณที่ทำขึ้นไว้ และสิ่งแวดล้อมเรื่องราวของคนตั้งแต่สมัยนับแสนปับหมื่นปีก็ทราบด้วยการศึกษาค้นคว้าโบราณคดี ความรุ่งเรืองในอดีต ก็ทราบได้จากการสำรวจขุดค้นและการตีความด้วยความร่วมมือของนักวิทยาศาสตร์ขาขาอื่นๆ โบราณวัตถุ โบราณสถาน และหลักฐานโบราณคดีอื่นๆ ที่สำรวจและขุดค้นพบเป็นสิ่งที่ช่วยก่อให้เกิดความภูมิใจในความรักชาติ ความหวงแหนดินแดนผืนนี้ของชนชาตะนั้นๆ ขณะนี้คนไทยภูมิใจที่ดินแดนของประเทศไทย ซึ่งเป็นถิ่นที่อยู่ของคนมาอย่างน้อยประมาณ 6000,00 ปี คนโบราณเหล่านี้มีความเริญไม่แห้คนในประเทศอื่นเพราะพบว่าเครื่องปั้นดินเผามีมาราว 8,000 ปี มีการเลี้ยงวัว เมื่อประมาณ 5,500 ปี มาแล้ว มีการหล่อสำริดได้ดี เมื่อหลายพันปีมาแล้ว เครื่องปั้นลายเขียนสีวัฒนธรรมของบ้านเชียงงามไม่แพ้เครื่องปันลายเขียนสีในแดนอื่น